Vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen: de oplossing in de 2de pijler !

Als zelfstandige moet u zich de vraag stellen, indien u wil stoppen op de pensioengerechtigde leeftijd, of dat u met het wettelijke pensioen uw levenstandaard nog kan behouden zoals tijdens uw actieve loopbaan. Voor een zelfstandige is het wettelijk pensioen zeer laag en niet te vergelijken met deze van een werknemer, gezien de werkgever voor deze meestal aan pensioenopbouw doet.

Het vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen of simpelweg de ‘VAPZ’, is waarschijnlijk het meest interessantste financieringsinstrument voor elke zelfstandige om een aanvullend pensioen bij op te bouwen. De bijdragen worden in principe gestort door de zelfstandige zelf en dit heeft een vergelijk van een individuele levensverzekering, maar toch wordt deze oplossing beschouwd als één in de 2de pijler van het pensioenstelsel in België. Vooral in het fiscale kader is dit een interessant gegeven.

 Voor wie is dergelijke verzekering van toepassing ?VAPZ

Deze verzekering wordt afgesloten door een zelfstandige die sociale bijdragen betaald in hoofdberoep. Zelfs de meewerkende partner kan hiermee worden opgenomen, indien deze is opgenomen als volwaardig bij het sociale statuut.

 Recht op belastingaftrek of niet ?

Voor een gewone VAPZ bedraagt de minimumpremie om en beide 100 €. De maximumpremie bedraagt ongeveer 8,17 % van het geherwaardeerde netto belastbare beroepsinkomen van 3 jaar terug. Het inkomen van een zelfstandige is belangrijk omdat het gebruikt wordt als basisbedrag waarop de sociale bijdragen van de zelfstandige worden berekend. Om dergelijke reden zal er gevraagde worden door de tussenpersoon of de betrokken verzekeringsmaatschappij of er een kopie kan worden bekomen van het vervaldagbericht van de sociale kas. Zo kan de geoptimaliseerde premie ineens worden bepaald.  Een zelfstandige die pas begint en minder dan 3 jaar actief is, is er een specifieke regeling van toepassing: ofwel kunnen er premies worden gestort op basis van een forfaitair bedrag ofwel op basis van een geschat beroepsinkomen, maar hierop moeten wel sociale bijdragen worden betaald.

 Fiscaal voordeel

Vanuit fiscaal oogpunt is dergelijke verzekering bijzonder interessant, omdat de betaalde premies aftrekbaar zijn als sociale bijdragen. Maar om van dit voordeel te kunnen genieten, moeten er 2 voorwaarden voldaan zijn:

  1. De sociale bijdragen moeten tijdig betaald zijn;
  2. de premie voor het VAPZ moet betaald zijn uiterlijk 31/12 van het inkomstenjaar.

Doordat dus de premie fiscaal aftrekbaar is als sociale bijdrage, is de besparing meestal tussen de 45 à 50 %. Gezien deze premie zorgt voor een daling van het netto belastbaar inkomen, is er ook nog een extra besparing aan sociale bijdragen. De netto kost bedraagt op deze manier voor een VAPZ vaak maar 40% van het gestorte bedrag.

 Het rendement van dergelijke verzekering ?

Op de stortingen die de zelfstandige doet, wordt er een bepaalde rendement gegarandeerd door de betrokken verzekeringsmaatschappij. Deze varieert vandaag de dag rond de 2 à 2,25 %. Indien dit rendement stijgt of daalt, zal dit automatisch berekend worden op de nieuwe stortingen die hierop worden gedaan. Bovenop dit contractuele rendement, kan er ook nog een winstdeelname worden uitgekeerd door de verzekeringsmaatschappij. Een belangrijk gegeven is dat dergelijke extra contractuele rendementen worden belegd door de verzekeringsmaatschappijen zelf en dat deze absoluut niet gegarandeerd zijn en dus afhangen van het beursklimaat. Belangrijk is om dan ook geen rekening te houden met dergelijke winstdeelnames.

Wanneer ontvangt u de uitkering ?VAPZ2

Het contract loopt in principe tot de wettelijke pensioenleeftijd. Het kan eerder worden opgevraagd, maar dan enkel na de leeftijd van 60 jaar. Er kan wel degelijk een voorschot worden opgenomen op de spaarreserve, op voorwaarde dat dit geldt aangewend wordt voor de koop, bouw, verbetering of verbouwing van een onroerend goed, dat gelegen is binnen de Europese Unie.

De uitkering is ook niet geheel belastingvrij op de einddatum.

  • Op de som van het gegarandeerde kapitaal en de winstdeelname, wordt er een RIZIV-bijdrage inhouden van +- 3,55 %.
  • Enkel het gegarandeerde kapitaal is vervolgens belastbaar aan deze bijdrage, de winstdeelname is vrijgehouden van deze taxatie.
  • gedurende  13 jaar (voor 65 jaar) of gedurende 10 jaar ( vanaf 65 jaar) wordt een fictief rentebedrag tussen de 3,5% en 5% aangegeven in de personenbelasting
  • het rentebedrag wordt belast tegen het marginaal tarief (+ de gemeentebelastingen)

Als zelfstandige is het zeer nuttig om aan deze pensioenopbouw te denken, gezien de fiscale optimalisatie en het minieme wettelijke pensioen voor een zelfstandige. Belangrijk is ook dat bij de keuze van een verzekeringsmaatschappij en een contract, de kostenstructuren, fiscaliteit en de solvabiliteit van de betrokken partijen worden nagekeken, alvorens een keuze te maken.  Deze verzekering kan ook nog gecombineerd worden met een andere pensioen opbouw verzekering om fiscaal optimaal te zijn op voorwaarde, dat de 80% regel niet wordt overschreden. Deze regel wordt in een volgend artikel toegelicht.

Schrijf u in op mijn maandelijkse nieuwsbrief en bij vragen contacteer mij.

Vriendelijke groeten, Kris Rottiers, de verzekeringsfluisteraar.